Mosquitofish en faunavervalsing

Door: Edwin Jansen, Bron: Maandblad van Natuurvrienden, Zwolle

Met de internationaal bekende Mosquitofish bedoel ik de Gambusia affinis, ook wel koboldvisje genoemd. Deze ‘levendbarende’ vis is voor ons geen onbekende. Oorspronkelijk komt deze vis uit het Caribisch gebied en de landen rond de Golf van Mexico. Net als de gup heeft men deze vis over de gehele wereld verspreid in de strijd tegen de gele koorts en malaria. De guppy was al eerder uitgezet, maar later bleek dat de Gambusia affinis een nog grotere verdelger van de muggenlarven was. Het gevolg is dat we deze vis nu bijna wereldwijd tegenkomen, van Thailand tot Zuid-Frankrijk en van de Philippijnen tot Egypte. Je reinste faunavervalsing dus. Nu zijn er volgens mij twee verschillende soorten van faunavervalsing. Je hebt er die juist gunstig werken op het milieu, omdat de dieren soorten vervangen die zijn uitgestorven of niet meer in het gebied voorkomen. En je hebt er die ronduit schadelijk, ja zelfs desastreus zijn voor het milieu. Bij de Gambusia affinis ligt het een beetje in het midden. Er zijn gebieden waar de vis zonder problemen en met succes is uitgezet om de malaria en gele koorts te lijf te gaan zonder dat dit problemen gaf voor het milieu.

Maar in veel gevallen is achteraf gebleken dat het met de invoering van deze vis duidelijk mis is gegaan. Laat ik eens enkele voorbeelden geven. In Zuid-Frankrijk bleek dat de Gambusia affinis niet vies was van visseneieren. Het gevolg is dat enkele kleine karperachtigen zijn uitgestorven of met uitsterven bedreigd worden. Ook in Thailand beperkte de vis zich niet tot het menu van muggenlarven. De Aplocheilus panchax is hier bijna uitgestorven, terwijl de unieke kleine Phenacostethus in dit land geheel is verdwenen. Ook op de Philippijnen is de Galaphalus door toedoen van de Gambusia affinis verdwenen. Datzelfde lot onderging de Micropanchax schoelleni aan de beneden-Nijl in Egypte. Hier werd de Gambusia affinis uitgezet als levend voer voor deze vis. De populatie van de Gambusia affinis groeide echter zo snel dat zij als het ware haar werkgever heeft opgevreten.