Van plantenfilter naar groentetuin

Door: Bart Visscher, Bron: Het maandblad van Natuurvrienden, Zwolle

Afgelopen zomer liep ik van groentetuin naar vijver om de boel weer schoon te maken, van onkruid wieden in de groentetuin naar algen verwijderen in de vijver. Zoals sommigen weten heb ik al eens een boekje geschreven over plantenfilters. Dus ook ik heb 2 plantenfilters bij mijn vijver en ik ben hier best tevreden over. Maar als je van het ene werkje naar het andere werkje loopt dan heb je tijd om na te denken. Toen tijdens de Koi beurs in Arcen het gesprek met Hugo Smal een richting aan nam naar aquaponics, was mijn interesse gewekt. Aquaponics wat is dat nu weer, weer een kreet die in vijverland zijn intrede doet? Wel dit ga ik proberen uit te leggen.

Zoals ik al vertelde heb ik een groentetuin en een vijver. In de groentetuin zit je altijd maar weer mest en voedingsstoffen in de grond te werken om de groente planten te laten groeien. In de vijver ben ik aardig druk om de voeding, die ik zelf in de vijver gooi om de Koi eten te geven, te verwijderen. De Koi zet deze voeding weer om in die ellendige nitraat waar je weer van af probeert te komen. Nou, één van de oplossingen was het plantenfilter. Dit werkt goed, alleen moet je wel de planten oogsten (afknippen), zodat ze het nitraat blijven opeten. Nu had ik al geprobeerd om rijst te laten groeien in het plantenfilter. Dit ging goed, alleen werd de rijst niet rijp.

Om twee werken samen te voegen heb ik besloten om van mijn plantenfilter mijn groentetuin te maken. Het plantenfilter heeft meestal zo'n 5 à 10 cm water boven de vulling staan. Deze vulling kan bestaan uit grind, lava, substraat of kleikorrels. Aangezien mijn plantenfilter is gevuld met grind en er zo'n 5 cm water boven staat, kreeg ik het idee om een "veenman kist" (opengewerkt zwart plastic krat) te vullen met substraat en hierin 5 sla en 5 andijvie planten te zetten. 

 De testplanten uitgezet

 Na drie weken

Het kistje staat in het water, zodat het substraat net niet onder water staat. Na dit alles te hebben gedaan om het een en ander uit te testen, zie ik na drie weken dat de eerste kropjes al zichtbaar worden en de andijvie begint ook al aardig te groeien.

Ondertussen laat ik het blad van de sla testen op de hoeveelheid nitraat. Dit omdat wij, mensen, niet tegen een te hoog nitraat gehalte in groente kunnen. Van het onderzoeksbureau kreeg ik deze melding. Bij een niet te hoge bemesting zijn de nitraatgehaltes van groenten eigenlijk vrijwel altijd beneden de wettelijke grenswaarden. Alleen aan het eind van het seizoen kan die door gebrek aan licht wel te hoog oplopen. Het blijkt dat je minstens 50 vissen van 1 meter in 5 kubieke meter water moet hebben om aan te veel nitraat te komen, dus wat dat betreft geen probleem.

Er is echter een probleempje opgetreden. Mijn vrouw ziet plotseling in dat de vijver ook nuttig kan zijn. Mijn vijver dus, een Koi vijver van 90 kubieke meter en er zwemmen zo'n 30 Koi in met de maten van 40 tot 90 cm,. Ze begint enthousiast te worden nu ze de kroppen sla en andijvie ziet groeien en nu wil ze ook ineens de Koi gaan voeren met het idee dat de groente planten dan sneller groeien. Ik kan haar met moeite uitleggen dat dit niet goed is voor de Koi. Ze laat aan alle vriendinnen die op de thee of koffie komen zien hoe goed de proef opstelling groeit en wat voorheen mijn vijver was is nu plots "onze vijver"" en ze wil zelfs wel helpen met het filter schoonmaken. Het volgende seizoen ga ik mijn plantenfilters maar ombouwen naar groentetuin, (Aquaponics) en eens zien of dit dan nog steeds "mijn vijver" is. De smaak van de groente komt overeen met de groente die verkrijgbaar is bij groenteboer.

Voordelen van groente planten in een plantenfilter:

  • geen last van mollen
  • minder waterverbruik dan bij de groentetuin
  • ik hoef niet te spitten en te bemesten
  • 5x Snellere groei bij de groente planten
  • kan langer door kweken bij een licht verwarmde vijver
  • nitraat gehalte vijver zakt enorm
  • kan in de groentetuin nog een vijver bouwen
  • bij een Koi vijver kan je de resten van sla zo in de vijver kwijt. Dit vinden de Koi niet erg.

Mijn vrouw ziet eindelijk in dat een vijver een functie heeft. En van het geld wat je overhoudt kan je misschien een nieuwe Koi kopen.