Verslijming bij Cryptocoryne

Door: E. Develder, De Siervis, Leuven

We hebben reeds allen horen spreken over (Crypto) bladverslijming, die binnen een paar dagen lelijk kan huishouden in deze zo prachtige planten. Het aquarium is dan een desolaat landschap. Gewoonlijk aanzien wij dit als een ziekte, maar, is dit wel juist?

Bij het verplanten, zelfs bij verandering van de lichtinval of lichthoeveelheid (ook sterkte), zoals in de herfst of het gedeeltelijk verwijderen of het inbrengen van drijfplanten, kan de ramp intreden. TLlampen geven op de duur minder licht (na 7000 uren nog slechts 50%). Wanneer we nu zo een uitgeputte lamp vervangen door een nieuwe, zullen we drijfplanten in het aquarium brengen. Vervangen we echter een lamp na 4500 uren, dan was haar rendement nog steeds 65 % en zal het verschil met de nieuwe lamp niet te groot zijn.

Welke ook de oorzaak is, steeds verloopt de verslijming volgens een vast patroon. Vooreerst komen er op de bladeren doorschijnende plekken die zich snel uitbreiden. Na een paar dagen blijft er niets dan slijm over. Van de oudere planten blijven echter de wortelstokken onaangetast over en deze zullen na enige tijd terug uitgroeien tot volwaardige planten. Jonge plantjes zijn meestal verloren.

Is het nu een ziekte?
Wel, in de meeste gevallen niet en gaat het slechts om een fysiologische shock bij milieuverandering(en). De bladweefsel afrotting is een secundair verschijnsel. De primaire oorzaak is een storing in de stofuitwisseling, want een bepaalde stofuitwisseling beantwoordt aan een bepaald levensmilieu. Door dit milieu plotseling te veranderen ontstaat een storing in die stofuitwisseling. Dit is nu een natuurlijke reactie van de plant en dus hoegenaamd geen ziekte.

Hieraan is door toedienen van vitaminen, antibiotica, of scheikundige stoffen niet te verhelpen. Driemaal op ons borstbeen kloppen en schuld bekennen! Heb ik ook gedaan. Ik plaatste een nieuwe lampenkap en weg met de dekruit. Begin van snot Crypto’s. Gelukkig niet te lang en niet te erg.

Jammer genoeg kunnen Crypto's ook verslijmen aan een echte ziekte, waarbij vanuit een aangetaste plant de ziekte straalsgewijs over alle andere Crypto’s overgaat. Dit kan gebeuren door een nieuwe Crypto in te planten. Een verslijmd blad, onder de microscoop bekeken, toont ons een massa eigenaardige draadjes.

Hun zeer sterke vermeerdering kunnen we spijtig genoeg noch door toediening van antibiotica noch van scheikundige stoffen tegengaan.

Een veel voorkomende ziekte bij Crypto’s is de chlorose, veroorzaakt door een gebrek aan bepaalde voedingsstoffen: voornamelijk ijzer en fosfor bij een gelijktijdig teveel aan stikstof en kalk. Bij chlorose zijn de bladeren, tussen de nervatuur, heldergroen tot geel gekleurd. Tegen de nerven aan behoudt het blad zijn natuurlijke kleur. Enkele grote spijkers in het aquarium hangen kan wel enige uitkomst brengen. Na enkele dagen zijn deze verroest en moeten we ze schoon schuren. (Telkens nieuwe inhangen valt duur uit.)

Dikwijls komt de Crypto aantasting voort door een te hoge concentratie aan stikstofverbindingen in een overbevolkt aquarium. Geleidelijk verversen van het water kan hier heilzaam werken. Toen ik de plaag in mijn aquarium opmerkte heb ik mij een product aangeschaft, namelijk Stellaoryn. Na toediening is er langzaam verbetering gekomen. Bij andere liefhebbers hielp het niet. Is het product dan niet 100% doeltreffend? Hangt het resultaat af van de aard van de aantasting of van wat, ik weet het niet.