Een stabiel aquarium

Door: J.A.M. Kouwenhoven
Bron: Maandblad van Danio Rerio, Delft

Wat bedoel ik daarmee? Nee, niet dat het aquarium op een stabiele en waterpas ondergrond moet staan, dat spreekt vanzelf. Onder een stabiel aquarium versta ik een vivarium dat niet meer verzorging nodig heeft dan dagelijks ± 5 minuten om in goede conditie te blijven.

De verzorging die niet meer omvat dan dagelijks wat planten- en diervoeding, af en toe wat water toevoegen en de voorruit schoonmaken plus zo nu en dan de beplanting wat binnen de perken houden. Verder heel sporadisch het schoonmaken van het filter wanneer de doorloop wat begint te stagneren, maar let er daarbij wel op dat niet te radicaal te doen om de bacterieflora niet helemaal om zeep te helpen. Na dat schoonmaken van het filter is dat aquarium toch weer wat gevoeliger en kan er alg optreden. Toevoeging van een bacteriepreparaat kan wellicht helpen die gevoeligheid wat te verminderen.

Over het toepassen van CO2, water verversen en afzuigen van vuil, bestaan verschillende meningen. De één roept 20% water verversen de ander 30% water verversen. Wel of geen CO2 toevoegen. Ook over vuil afzuigen en ook over de verlichting doen hele theorieën de ronde. Ook heb ik aquarianen gehoord die helemaal geen water verversten, maar het verdampte water alleen maar aanvullen en eveneens hebben in ons maandblad artikelen gestaan van een gerenommeerd lid die helemaal niets van CO2 moest hebben en idem mensen die het helemaal niet nodig vonden om de bodem af te zuigen en/of braaf om 1 of 2 jaar andere lampen aanbrengen.

Je hoort wel eens zeggen: “zoveel mensen, zoveel meningen” en dat is natuurlijk ook zo. Iedere aquariaan moet zijn vivarium verzorgen zoals hem dat het beste lijkt. Al mag dat natuurlijk niet uitmonden in gemakzucht en verwaarlozing. Er zijn ook een aantal aspecten die zo’n verschillende mening rechtvaardigen. Veel hangt af hoe een aquarium is uitgevoerd en ingericht. Verder speelt het plantenbestand en de levende have een belangrijke rol. Lang niet alle plantensoorten houden van CO2 toevoegen en ook de bodemsamenstelling en filtering spelen een belangrijke rol.

Een pas ingericht aquarium is voorlopig niet stabiel en zeer kwetsbaar voor algenplagen. Een stabiel aquarium kan men pas verwachten bij een bak die 1 à 1½ jaar staat zonder dat in die tijd daar ingrijpende veranderingen in zijn uitgevoerd.

Lang niet alle, weliswaar prachtige vivaria die ter keuring worden aangeboden, zijn stabiel, want je weet maar nooit wat er vlak voor en na die keuring aan is/wordt “gesleuteld”. Dus een aquarium dat hoog in de rangschikking eindigt hoeft nog altijd geen stabiel vivarium te zijn.

Uit eigen ervaring kreeg ik pas na geruime tijd en enige problemen een aquarium waar ik dagelijks maar weinig aan hoef te doen. In die aanloopperiode heb ik het nodige uitgeprobeerd met het plantenbestand en dat is nu totaal anders dan waarmee ik begon. Dat komt omdat planten allemaal eigen eisen hebben. Het is met ons onder water tuinieren al niet anders dat gewoon tuinieren. Lang niet alle plantensoorten zullen het in jouw tuin even goed doen. Soms willen plantensoorten het helemaal niet in jouw tuin doen, omdat de bodem, standplaats, klimaat etc. niet gunstig zijn.

We willen vaak alle soorten planten en vissen in een aquarium hebben, maar dat gaat niet en daarom kunnen we ons het beste beperken tot een bepaalde streek en ook dan wil niet alles het doen zoals wij het graag zouden willen. Vaak zie je in, op zich best mooie aquaria, allerlei planten- en vissoorten met totaal tegenstelde eisen en dan vraag ik me af is dat niet wat al te kunstmatig? Is zo’n aquarium constant in topconditie te houden of is het alleen maar bedoeld voor de momentopname van een keuring?

Mijn aquarium voldoet bij lange na niet aan alle eisen van de keuringswijzer. Het is een volle bak die nogal is dichtgegroeid, maar wel een gezond. Ik laat mijn planten naar hartenlust uitgroeien waardoor de bodemgrond en de wanden helemaal zijn begroeid. Niettemin vind ik zelfs, dat ik zo nu en dan moet uitdunnen en inkorten, maar doe dat heel geleidelijk in kleine fasen om zo min mogelijk te verstoren, want ook te radicaal ingrijpen, kan tot problemen leiden.

Wat dat uitvoeren en inrichten betreft zijn er nogal wat variaties: pot- of biologisch filter, afzuiging d.m.v. een systeembodem, door de bodem of gewoon van bovenaf, of dat men naast het filter een aparte oppervlakte afzuiging heeft. Een zand-, kwarts- of grindbodem. Kienhout en/of stenen. Welke en hoeveelheid verlichting is geïnstalleerd. Wel of geen CO2 en in welke mate. En zo kunnen we nog wel even doorgaan, want er zijn zoveel factoren die uiteindelijk allemaal een rol spelen of een aquarium al dan niet stabiel wil floreren en of bepaalde planten het goed, minder goed of helemaal niet willen doen. Maar hoe je het ook doet, uiteindelijk mag de bak niet stinken of dat er hinderlijke algen zijn.

We bedrijven allemaal een zelfde hobby, maar toch heeft iedereen weer een ander biotoop die wel schijnbaar op elkaar lijken, maar uiteindelijk toch zo verschillen dat ze niet met elkaar zijn te vergelijken, nog afgezien van de manier van verzorgen. Dat is ook niet erg, als we de flora en fauna maar gezond houden en aan onze hobby plezier beleven.